การทูตแบบ "ทิม คุก" จากไลฟ์ Douyin ถึงห้องประชุมปักกิ่ง Apple เดินเกมนุ่มในจีน ลงทุนเพิ่ม, ปลดล็อก eSIM, รักษาหัวใจซัพพลายเชนท่ามกลางศึกการค้า สหรัฐ-จีน

 

ถ้าถามว่า Tim Cook ไปทำอะไรที่จีนรอบนี้ คำตอบสั้น ๆ คือ “ขายความเชื่อมั่น” ให้ทุกฝ่ายพร้อมกัน รัฐบาลจีน ผู้บริโภค นักลงทุน และเครือข่ายซัพพลายเออร์ แล้วค่อยขาย iPhone ทีหลัง

 

เดินสาย “รีเซตสัมพันธ์” แบบ CEO :

 

ทริปนี้เริ่มที่ เซี่ยงไฮ้ เมื่อ ทิม คุก โผล่ไลฟ์ของ Apple Store บน Douyin ประกาศวันพรีออร์เดอร์ iPhone Air และทักทายแฟน ๆ อย่างเป็นกันเอง ต่อด้วยภาพคู่ Labubu กับผู้บริหาร Pop Mart และแวะเยี่ยมทีมเกม Lilith Games พร้อมประกาศบริจาคให้ มหาวิทยาลัยชิงหัว ทั้งหมดนี้คือการ “กว้านลงพื้นที่ป๊อปคัลเจอร์-ผู้บริโภค” เชื่อมใจ Gen Z ในจีน

 

จากนั้นทิมก็บินขึ้น ปักกิ่ง เข้าพบ หลี่ เล่อเฉิง รัฐมนตรี MIIT ยืนยันชัดว่า Apple จะ “ลงทุนในจีนเพิ่มขึ้น” และยกระดับคุณภาพความร่วมมือกับพาร์ตเนอร์จีน แม้ความตึงเครียดสหรัฐ-จีนยังสูงลิ่ว

 

นอกเหนือจากนี้ ก็มีภาพจับมือ หวัง เหวินเถา รัฐมนตรีพาณิชย์ และ เหอ หลี่เฟิง รองนายกฯ-ผู้เจรจาการค้าคนสำคัญ เป็นภาพ “ซีอีโอการทูต” แม้ไม่ได้รับการบ้านจากกระทรวงไหนเลยในสหรัฐก็ตาม

 

ฝั่งจีน ส่งสัญญาณรับ ชู “ตลาดขนาดมหึมา” บวก“ระบบอุตสาหกรรมครบวงจร” เดินหน้า high-level opening-up ผลักดัน “อุตสาหกรรมอัจฉริยะ” (intelligent industrialization) พร้อมยืนยันจะ ปรับสภาพแวดล้อมธุรกิจให้เอื้อต่อบริษัทต่างชาติ โดยเฉพาะ Apple

 

ไฟเขียว eSIM เปิดประตู iPhone Air ในจีน :

 

ในสัปดาห์เดียวกัน MIIT อนุญาต 3 ค่ายใหญ่ อย่าง China Mobile / China Unicom / China Telecom ทดลองเชิงพาณิชย์อย่าง eSIM บนสมาร์ทโฟน นี่คือหนึ่งในการปลดล็อกอุปสรรคใหญ่สำหรับตลาดสมาร์ทโฟน เพราะ iPhone Air รองรับเฉพาะ eSIM ทำให้เครื่อง บางลง และยืนยันตัวตนบนเครือข่ายได้ ปลอดภัย ขึ้น

 

โดยไทม์ไลน์จีน จะเปิดพรีออร์เดอร์ศุกร์ 17 ต.ค. 09:00 น. ส่งมอบเริ่มพุธ 22 ต.ค. ช้ากว่าตลาดโลก ประมาณ 1 เดือน เพราะรอกฎ eSIM ราคาเปิดตัว: เริ่ม 7,999 หยวน (ประมาณ 1,122 ดอลลาร์) บนเว็บ Apple China

 

ข้อเท็จจริงที่ต้องรู้: eSIM มือถือจีนยัง “เริ่มต้น” และมีเงื่อนไข ต้องไปสาขาเพื่อเปิดใช้งาน ลดความสะดวกในช่วงแรก ผู้ผลิตจีนคาดว่าจะทยอยทำรุ่นรองรับ eSIM แต่การใช้งาน “ครอบคลุมหลายไลน์” คงไม่เกิดแบบทันที

 

สรุปแล้ว eSIM ไม่ใช่แค่ฟีเจอร์ คือ นโยบายเครือข่าย ที่ทำให้ดีไซน์มือถือรุ่นใหม่เกิดขึ้นจริงในจีน และ Apple คือรายแรก ๆ ที่ได้ประโยชน์เต็ม ๆ

 

COO ลงพื้นที่: ซัพพลายเชนจีนยัง “ลีน-ลุย-เร็ว” :

 

ขณะที่คุกเจรจาระดับนโยบาย ซาบีห์ ข่าน (COO) ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการก็ “ลงหน้างาน” แบบสายฟ้าแลบ ไปแล็บเซี่ยงไฮ้ ของ Apple เพื่อ ทดสอบความทนทาน กันน้ำ-กันรอย ระบายความร้อน

 

ข่านบอกชัด สิ่งที่ประทับใจที่สุดตลอด 30 ปี ที่ Apple คือความสามารถ “ทุ่มสุดกำลังเพื่อแก้ปัญหา” และ “นวัตกรรมในสมาร์ทแมนูแฟกเจอริ่ง” ของซัพพลายเออร์จีน ไม่ทันไรที่สำนักข่าวจีนเล่นประเด็นนี้ หุ้น AAC และ Lens ในฮ่องกงก็พุ่งเขียบทันที +1.43% / +2.08%

 

นี่คือภาพสะท้อนว่า “สะพานการทูต” ของ Apple ยังเต้นอยู่ที่จีน และคนคุมจังหวะคือ COO คนใหม่ที่กำลังจูนเครื่องจักรให้เร็วและคมขึ้น

 

ทำไม Apple “หนีจีนไม่ได้ง่าย ๆ” :

 

โครงสร้างจริงที่ต้องยอมรับ

 

บทวิเคราะห์ที่สังคมพูดถึงมากของ The New York Times สรุปว่า “Apple probably can’t operate without China ties.” (“แอปเปิลแทบดำเนินกิจการต่อไปไม่ได้ หากไร้สายสัมพันธ์กับจีน”)

 

ก่อนยุคทรัมป์ Apple และพาร์ตเนอร์ สร้างโรงงานยักษ์ทั่วจีน เพื่อประกอบ iPhone แม้ปัจจุบันกระจายบางส่วนไป อินเดีย เวียดนาม ไทย แต่ ประมาณ 80% ของ iPhone ยังผลิตในฐานใหญ่อย่างจีน

 

เมื่อทรัมป์ประกาศภาษีจีน 145% ครั้งหนึ่ง มาร์เก็ตแคป Apple ก็ร่วงหายไปประมาณ 770 พันล้านดอลลาร์ ภายใน 4 วัน ก่อนดีดกลับบางส่วนเมื่อมีนโยบายผ่อนผันภาษี

 

แปลว่า ห่วงโซ่อุปทานจีน ไม่ได้มีแค่โรงงาน แต่มี ระบบนิเวศครบวงจร ผู้ผลิตชิ้นส่วนหลัก ซัพพลายเออร์ชั้นรองนับร้อย-แรงงานฝีมือ-โลจิสติกส์ระดับโลก รวมกันเป็น “เครื่องจักร” ที่สร้างสเกลและความยืดหยุ่นแบบที่ย้ายทั้งก้อนกลับสหรัฐแทบทำไม่ได้ในระยะสั้น

 

Apple จึงเลือกยุทธศาสตร์ที่เป็นจริงที่สุดตอนนี้คือ “อยู่ในจีน แต่กระจายความเสี่ยง” โดยลงทุนกับ TSMC Arizona- Corning-Amkor ตามนโยบายฝั่งอเมริกา แต่ไม่ถอนตัวออกจากจีนง่าย ๆ

 

การตลาดเชิงวัฒนธรรม :

 

Pop Mart Labubu และ Douyin ไม่ใช่เรื่องเล็ก

 

ภาพ ทิม คุก อุ้ม Labubu หรือโผล่ ไลฟ์ Douyin  ประหนึ่งเป็น “การทูตผ่านวัฒนธรรมป๊อป” ที่เข้าถึงผู้บริโภคจีนโดยตรง ขณะเดียวกัน การแวะ Lilith Games และการบริจาคให้ ชิงหัว ก็ส่งสัญญาณว่า Apple อยากเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศเทคจีน ไม่ใช่แค่ผู้ขายสินค้า

 

หรือในอีกแง่ คุกกำลังสร้าง สายสัมพันธ์กับทั้งรัฐ-ซัพพลายเชน-และวัฒนธรรมผู้บริโภค ไปพร้อมกัน

 

แรงกดดันสองด้าน :

 

ชิป AI- มาตรการควบคุม-และแบรนด์ท้องถิ่นที่แข็งแรงขึ้น

 

ด้านสหรัฐ เพิ่มข้อจำกัดด้านเทคโนโลยีต่อจีน โดยเฉพาะ ชิป AI เทคขั้นสูง

ด้านจีนหนุน แบรนด์ท้องถิ่น อย่าง Huawei ที่คัมแบ็กแรง และใช้ คันโยกทรัพยากร เช่น rare earths และ critical minerals ในเกมนโยบายอุตสาหกรรม

 

ท่ามกลางแรงกดดันสองฝั่งนี้ Apple ต้อง “เล่นเกมละเอียด” รักษารายได้จากจีนที่ยังคิดเป็น ราว 18% ของยอดขายโลก พร้อมสอดรับนโยบายอุตสาหกรรมสหรัฐ และดูแลภาพลักษณ์แบรนด์ระดับโลก นี่คือเหตุผลที่ “การทูตแบบทิม คุก” ยิ้มในไลฟ์, จับมือในห้องประชุม, และเดินโรงงานด้วยตัวเอง สิ่งที่ต้องจับตาต่อจากนี้

 

ที่มา ประชาชาติธุรกิจ

วันที่ 17 ตุลาคม 2568