✅ KEY POINTS

 

* ตัวเลขผลิตภาพการผลิตไทยต่ำทั้งเกษตร และอุตสาหกรรมฉุดเศรษฐกิจไทย

 

* สศช.ผนึก OECD ดันร่างแผนพัฒนาฯ ฉบับ 14 รื้อกฎระเบียบ-ยกระดับแรงงาน รับสังคมสูงวัย ดันเศรษฐกิจโต 5% ตามเป้าปี 80

 

* หลัง OECD ชี้ Productivity ไทยร่วงเหลือ 1.7% ต่อปี กระทบการเติบโตเศรษฐกิจในทศวรรษที่ผ่านมา

 

* แนะตั้งหน่วยงานยกเครื่องผลิตภาพ นำผลสรุปจากเวทีระดับโลก GFP 2026 เร่งวางกรอบเพิ่มผลิตภาพการผลิต

 

การชะลอตัวของผลิตภาพ (Productivity) ในไทยอาจบั่นทอนการเป็นประเทศรายได้สูงตามเป้าหมายปี 2580 แม้ว่าที่ผ่านมามีนโยบายหลายด้านฟื้นฟูการเติบโตของผลิตภาพแต่ยังไม่แก้ไขอย่างทั่วถึง ประเทศไทยพัฒนาเร็วช่วงทศวรรษ 1960 โดยผลักดันเศรษฐกิจเข้า Value Chain โลกส่งผลให้เป็นประเทศรายได้ปานกลางระดับสูงในปี 2554 แต่ผลิตภาพการผลิตของไทยลดต่ำลงเป็นปัญหาสำคัญที่ฉุดรั้งการเติบโตทางเศรษฐกิจในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา 

 

องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) มองการยกระดับผลิตภาพการผลิตเป็นเงื่อนไขสำคัญในการเข้าสู่ประเทศรายได้ระดับสูง รวมทั้งเป็นโจทย์สำคัญที่ไทยต้องแก้เพื่อให้เศรษฐกิจเติบโตระดับศักยภาพไม่ต่ำกว่า 3% และเพิ่มเป็น 5% ต่อปี โดยไทยทำงานร่วมกับ OECD เพื่อขับเคลื่อนจริงจัง

 

 

ขณะที่เวที Thailand Economic Outlook 2027: New Horizon Beyond The Trap ของกรุงเทพธุรกิจ เมื่อวันที่ 8 ต.ค.2569 มีความเห็นสอดคล้องกันถึงปัญหา Productivity อาทิ 

 

“ฟรานซิสกา โอนซอร์เกอ” หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ประจำภูมิภาคเอเชีย ธนาคารโลก ระบุถึงการเพิ่มผลิตภาพเป็นหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยในภาวะประชากรวัยทำงานกำลังทรงตัวหรือลดลง

 

✅ “ผลิตภาพเกษตร” ขยายตัวต่ำกว่า GDP

 

นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) หรือ “สภาพัฒน์” เปิดเผย “กรุงเทพธุรกิจ” ว่า ปัญหาผลิตภาพการผลิตของไทยที่ต่ำลงเกิดขึ้นทั้งภาคเกษตร และภาคอุตสาหกรรม 

 

ทั้งนี้ผลิตภาพที่ต่ำลงของภาคเกษตรสะท้อนผ่านการเติบโตของ GDP ภาคเกษตรที่ขยายตัว 2-3% ขณะที่บางปีมีปัญหาสภาพอากาศ และภัยพิบัติทำให้ GDP ภาคเกษตรขยายน้อยกว่าค่าเฉลี่ย โดยสัดส่วนรวม GDP ภาคเกษตรต่อ GDP ทั้งประเทศ

 

อยู่ที่ 8-9% ซึ่งแม้มูลค่า GDP ไม่สูงแต่รองรับกำลังแรงงานสูงเกือบ 30% ของแรงงานทั้งประเทศ

สำหรับการเพิ่มผลิตภาคเกษตรต้องขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี และแนวคิดการพัฒนาเกษตรแม่นยำ เพื่อเพิ่มผลผลิต และเพิ่มคุณภาพสินค้าเกษตร ควบคู่การบริหารทรัพยากรงบประมาณช่วยเหลือภาคเกษตรให้เกิดประโยชน์คุ้มค่าที่สุด

 

✅ ภาคการผลิตต้องอัปสกิลแรงงานให้ตรงจุด

 

ส่วนการเพิ่มผลิตภาพการผลิตภาคอุตสาหกรรม ต้องเน้นการอัปสกิล รีสกิล แรงงานให้ต่อเนื่อง โดยในอนาคตแรงงานภาคอุตสาหกรรมต้องเรียนรู้ทักษะใหม่เสมอ เพราะจะมีเครื่องมือเครื่องจักรอัตโนมัติหรือกึ่งอัตโนมัติ ซึ่งทำงานร่วมกันระหว่างมนุษย์ และ AI ในอุตสาหกรรมมากขึ้น

 

ดังนั้นการส่งเสริมให้อัปสกิล-รีสกิล แรงงานสม่ำเสมอจะทำให้มีทักษะจำเป็น และสอดคล้องความต้องการตลาดแรงงานในอนาคต

 

นอกจากนี้ รัฐบาลมีโครงการ Thailand Skill Bridge ที่เป็นนโยบายระดับชาติเพื่อพัฒนา และยกระดับทักษะแรงงานไทย เพื่อเตรียมความพร้อม และเชื่อมโยงแรงงานเข้าสู่อุตสาหกรรมเป้าหมายยุคใหม่

 

ทั้งนี้เป็นการทำร่วมกันระหว่างกระทรวงอุตสาหกรรม คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) และกระทรวงอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)

 

✅ OECD ชงตั้งหน่วยงาน Productivity council

 

ส่วนแนวทางยกระดับผลิตภาพการผลิตประเทศ นายดนุชา กล่าวว่า การหารือกับ OECD มีข้อเสนอตั้งหน่วยงานเฉพาะทำหน้าที่ หรือตั้งกรรมการระดับชาติมาขับเคลื่อน เพราะเป็นประเด็นสำคัญในการยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ 

ทั้งนี้ปัจจุบันมีสถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ กระทรวงอุตสาหกรรม เป็นหน่วยงานหลักทำหน้าที่นี้ แต่หากขับเคลื่อนลักษณะคณะกรรมการระดับชาติจะผลักดันต่อเนื่องได้เร็ว และมีประสิทธิภาพขึ้น

 

รายข่าวงานระบุว่า OECD ออกรายงาน Strengthening Productivity Analysis for Policymaking in Thailand เมื่อปี 2568 เสนอให้ไทยตั้ง Productivity council

ทั้งนี้เสนอให้มีสำนักงานเลขาธิการ พร้อมเจ้าหน้าที่จากสถาบันสมาชิก และนักวิชาการ เพื่อนำกรอบการวิเคราะห์มาใช้ รวมถึงพัฒนาโปรแกรมการทำงาน และทำรายงานที่มีการเผยแพร่ประสิทธิภาพการทำงานสม่ำเสมอ

 

สำหรับ Productivity council เป็นการทำงานร่วมกันของ 6 หน่วยงาน คือ 

 

(1)กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.)

 

(2)กระทรวงอุตสาหกรรม สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหรรม (สศอ.) และสถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ

 

(3)กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.)

 

(4)กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม สำนักงานสถิติแห่งชาติ

 

(5)กระทรวงแรงงาน กองเศรษฐกิจการแรงงาน สำนักงานปลัดกระทรวงแรงงาน

 

(6)ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) และสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์

 

✅ ดันผลิตภาพประเทศเข้าแผน 14

 

รวมทั้งร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 14 กำหนดวัตถุประสงค์หลักให้ “เศรษฐกิจขยายตัวสูงขึ้นอย่างทั่วถึง และยั่งยืน” โดยตั้งอยู่บนธีม “การเพิ่มผลิตภาพ และความสามารถในการแข่งขัน ด้วยการซ่อม และเสริมรากฐานให้มั่นคง ควบคู่การสร้างความพร้อม และโอกาสสำหรับอนาคต” ซึ่งการขับเคลื่อนแผนอยู่บนหลักคิด 4 ด้าน ได้แก่

 

1)การมุ่งยกระดับผลิตภาพของประเทศ เป็นแกนหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจทุกภาคส่วน 

 

2)การสร้างประโยชน์อย่างทั่วถึงแก่ประชาชน กระจายผลประโยชน์จากการเติบโตสู่แรงงาน และ SMEs

 

3)การเสริมสร้างความสามารถในการปรับตัว เพิ่มความยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี และภูมิรัฐศาสตร์ 

 

4)การสร้างภูมิคุ้มกัน และความมั่นคง บริหารจัดการความเสี่ยงทางการคลัง พลังงาน และสิ่งแวดล้อม

 

✅ 5 เสาหลักการพัฒนาตอบโจทย์เพิ่ม TFP 

 

ขณะที่การกำหนดเสาหลักพัฒนา 5 ด้าน เพื่อยกระดับเศรษฐกิจ ซึ่งตอบโจทย์การเพิ่มผลิตภาพรวม (TFP) และแก้ปัญหาความบิดเบือนเชิงโครงสร้างเศรษฐกิจไทย ได้แก่

 

เสาหลักที่ 1 :

การพลิกโฉมโครงสร้างเศรษฐกิจ โดยมุ่งยกระดับการเติบโตที่มีผลิตภาพสูงขึ้นทั้งภาคเกษตร ภาคการผลิต และภาคบริการ โดยส่งเสริมการสร้างเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจใหม่ในกลุ่มเทคโนโลยีขั้นสูง ยานยนต์แห่งอนาคต และชิ้นส่วน (EV) การบริการสุขภาพ และทางการแพทย์

 

รวมถึงการลงทุนวิจัยและพัฒนานวัตกรรม ระบบโลจิสติกส์ และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ควบคู่กับการยกระดับ SMEs และสนับสนุนการเคลื่อนย้ายปัจจัยการผลิตไปสู่ภาคการผลิตที่มีผลิตภาพสูงขึ้น

 

เสาหลักที่ 2 :

การปฏิรูปภาครัฐ โดยมุ่งปรับบทบาท โครงสร้าง และรูปแบบการบริหารจัดการภาครัฐให้มีขนาดเหมาะสม คล่องตัว มีประสิทธิภาพ กิโยตินกฎหมาย และลดขั้นตอนซับซ้อน เพื่อเกิดการแข่งขันเป็นธรรม และยึดหลักธรรมาภิบาล

 

เสาหลักที่ 3 :

การยกระดับทุนมนุษย์ โดยมุ่งยกระดับทักษะแรงงานโดยเฉพาะแรงงานทักษะระดับกลาง และระดับต่ำ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลด้านแรงงาน

ปรับรูปแบบการศึกษาให้ยืดหยุ่นตอบโจทย์ตลาด และพัฒนาระบบสวัสดิการสังคมที่เอื้อต่อการเพิ่มผลิตภาพ และการเรียนรู้ตลอดชีวิต

 

เสาหลักที่ 4 :

การบริหารจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน โดยมุ่งส่งเสริมการผลิต และการบริโภคพลังงานสะอาด ขับเคลื่อนเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (BCG Model) การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการจัดการปัญหามลพิษ PM2.5

 

เสาหลักที่ 5 :

การถ่ายทอด และลงทุนในวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรม โดยมุ่งพัฒนาเทคโนโลยีเป้าหมาย ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาคการศึกษา วิจัย

และภาคอุตสาหกรรมนำงานวิจัยไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ คุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา และประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอุบัติใหม่ เช่น ปัญญาประดิษฐ์ (AI)

 

✅ สศช.ชี้สอดคล้องแผนพัฒนา 14 

 

ทั้งนี้ ข้อเสนอดังกล่าวสอดคล้องร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 ของ สศช.ได้แก่ เสาด้านเศรษฐกิจที่มุ่งพลิกโฉมโครงสร้างเศรษฐกิจไทยผ่านการยกระดับผลิตภาพการผลิตรวม หรือ Total Factor Productivity (TFP) 3 ด้าน คือ

 

1)การปรับโครงสร้างเศรษฐกิจรายสาขาไปสู่กลุ่มเป้าหมายที่มีมูลค่าเพิ่มสูง เช่น อุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง ยานยนต์แห่งอนาคต การบริการสุขภาพ และเศรษฐกิจสร้างสรรค์

 

2)การจัดสรรทรัพยากรสู่ภาคการผลิตที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น โดยเฉพาะยกระดับทักษะแรงงานให้ตรงความต้องการตลาด การสร้างพลวัตทางธุรกิจ การปรับกฎหมาย และกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคเพื่อเปิดโอกาสให้ SMEs เข้าสู่ตลาด เติบโต ปรับตัว และเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้เหมาะสมตลอดช่วงวัฏจักรธุรกิจ

 

3)การเสริมสร้างเสถียรภาพทางเศรษฐกิจทั้งกลไกภาคการเงิน และภาคการคลัง

 

✅ 4 กลไกยกระดับผลิตภาพยุคใหม่

 

นายดนุชา กล่าวว่า สศช.ร่วมประชุมเวทีโลกด้านผลิตภาพการผลิตประจำปี 2569 หัวข้อ “From Gaps to Growth: Unlocking Productivity Across the Economy” ของ OECD ที่คอสตาริกา โดยมีข้อเสนอยกระดับผลิตภาพยุคใหม่ต้องพึ่งหลายนโยบาย ได้แก่

 

1)การลดความบิดเบือนเชิงโครงสร้าง ผ่านการแก้ไขปัญหาการแข่งขันที่ไม่เท่าเทียม การลดอุปสรรคกฎระเบียบ และการจัดการแรงงานนอกระบบ เพื่อกระตุ้นการจัดสรรทรัพยากรมีประสิทธิภาพ

 

2)การใช้ข้อมูลระดับจุลภาค ผ่านการส่งเสริมการพัฒนาระบบข้อมูลระดับสถานประกอบการ และแรงงาน เพื่อวิเคราะห์ และกำหนดนโยบายผลิตภาพได้ตรงจุด และแม่นยำ

 

3)การส่งผ่านผลกระทบจาก FDI ผ่านการดึงการลงทุนจากต่างประเทศควบคู่การสร้างเงื่อนไข และนโยบายที่ช่วยธุรกิจในประเทศรับประโยชน์จากการถ่ายทอดเทคโนโลยี และองค์ความรู้จากบริษัทข้ามชาติ

 

4)การเตรียมความพร้อมต่อเทคโนโลยี AI และโครงสร้างพื้นฐาน ผ่านการวางกรอบนโยบายเพื่อยกระดับทักษะแรงงาน เพื่อรองรับการกระจายตัว AI ไม่ให้เหลื่อมล้ำระหว่างผู้เล่นในตลาด พร้อมคัดเลือก และลงทุนโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และคมนาคมขนส่งคุ้มค่า และมีประสิทธิภาพสูงสุดภายใต้ข้อจำกัดการคลัง

 

✅ OECD ชี้ไทยผลิตภาพการผลิตลดต่ำ

 

ที่ผ่านมา นายมาธิอัส คอร์มันน์ เลขาธิการ OECD ได้แสดงความเห็นบนเวที Future-Ready Economy 2026 ซึ่งเป็นกิจกรรมคู่ขนานเวที IMF-World bank 2026 ที่ไทยเป็นเจ้าภาพเมื่อเดือนต.ค.2569

 

เลขาธิการ OECD ระบุถึงความสำเร็จของไทยที่ประสบความสำเร็จพัฒนาเศรษฐกิจ และยกระดับชีวิตประชาชน แต่ความก้าวหน้าการลดช่องว่างรายได้กับประเทศพัฒนาแล้วเริ่มหยุดชะงัก โดย GDP ต่อหัวของไทยเพิ่มจาก 30% ของค่าเฉลี่ย OECD ในปี 2543 เป็น 40% ในปี 2556 แต่ยังอยู่ที่ 40% ในปี 2567

 

ทั้งนี้ น่ากังวลอัตราการเติบโตผลิตภาพการผลิตประเทศลดจาก 4.8% ต่อปี ช่วงต้นทศวรรษ 2000 เหลือ 1.7% ต่อปี นับตั้งแต่ปี 2563  รวมทั้งแนะนำรัฐบาลไทยควรทำให้ผลิตภาพเป็นแรงขับเคลื่อนหลักของการเติบโต เพราะการเพิ่มจำนวนแรงงานในระบบเศรษฐกิจทำได้ยาก ดังนั้นแรงงานแต่ละคนต้องสร้างผลผลิตมากขึ้น 

 

สำหรับจุดเริ่มต้นการเพิ่มผลิตภาพอยู่ที่การเปิดให้ธุรกิจแข่งขันมากขึ้น โดยกฎระเบียบไทย อินโดนีเซีย และมาเลเซีย มีข้อจำกัดมากกว่าค่าเฉลี่ยประเทศสมาชิก โดยทำให้ไทยมีอุปสรรคต่อการเข้าสู่ตลาดค่อนข้างสูง

 

ดังนั้นไทยควรปรับปรุงกฎระเบียบให้มีประสิทธิภาพ ลดความซับซ้อนของขั้นตอน ลดอุปสรรคสำหรับผู้ประกอบการรายใหม่ และสร้างเงื่อนไขการแข่งขันที่เท่าเทียมระหว่างกิจการของรัฐกับเอกชน รวมทั้งให้ความสำคัญกับการจัดสรรเงินทุนให้เหมาะสม

 

วันที่ กรุงเทพธุรกิจ

วันที่ 9 พฤศจิกายน 2569