รอยเตอร์ - การลงทุนของจีนในเวียดนามเติบโตอย่างมากมายในปีนี้ ตรงกันข้ามกับสหรัฐฯ ที่ชะลอตัวทั้งในการใช้จ่ายและการค้า ข้อมูลอย่างเป็นทางการของเวียดนามระบุ ในขณะที่สองประเทศที่มีเศรษฐกิจขนาดใหญ่ที่สุดของโลกต่างแข่งขันชิงอิทธิพลในประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แห่งนี้

 

เวียดนาม ศูนย์กลางการผลิตที่ทอดยาวไปตามแนวทะเลจีนใต้ กลายเป็นจุดเชื่อมโยงสำคัญในห่วงโซ่อุปทานโลกด้านการประกอบชิ้นส่วน ที่มักพึ่งพาส่วนประกอบจากจีนและผู้บริโภคในสหรัฐฯ

 

ประธานาธิบดีโจ ไบเดน ของสหรัฐฯ ประสบความสำเร็จในการยกระดับความสัมพันธ์ทางการทูตกับอดีตศัตรูสงครามในการเยือนกรุงฮานอยเมื่อเดือน ก.ย. หลังจากทุ่มเทความพยายามทางการทูตมาตลอด 1 ปี เพื่อยกระดับสหรัฐฯ ให้อยู่ในระดับเดียวกันกับจีนในการจัดอันดับความสัมพันธ์ทางการทูตของเวียดนาม

 

ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน จะเดินทางเยือนเวียดนามในสัปดาห์หน้า โดยมีเป้าหมายที่จะกระชับความสัมพันธ์ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น ที่นักการทูตระบุว่า เขาอาจตกลงที่จะประกาศว่าทั้งสองประเทศมีอนาคตร่วมกัน ซึ่งอาจตีความได้ว่าเป็นการยกระดับความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการ

 

ยังไม่ชัดเจนว่าการยกระดับเชิงสัญลักษณ์ของฝ่ายใดมีน้ำหนักมากกว่า แต่ในแง่เศรษฐกิจ จีนดูเหมือนจะมีความได้เปรียบมาโดยตลอด ส่วนหนึ่งเป็นผลจากนโยบายการค้าของสหรัฐฯ ความขัดแย้งระหว่างวอชิงตันและปักกิ่ง และมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ ที่มีต่อจีนในช่วงไม่กี่ปีมานี้ ผลักดันให้จีนเพิ่มการลงทุนในเวียดนาม

 

จากข้อมูลสถิติของเวียดนามระบุว่า การลงทุนจากจีนและฮ่องกงมีมูลค่ารวมกันเพิ่มขึ้นเป็น 8,200 ล้านดอลลาร์ในช่วง 11 เดือนแรกของปีนี้ ซึ่งมากกว่าช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อน 2 เท่า ที่ทำให้พวกเขากลายเป็นนักลงทุนรายใหญ่ที่สุดในเวียดนาม

 

ส่วนการลงทุนจากสหรัฐฯ กลับลดลงเหลือเพียง 500 ล้านดอลลาร์ในปีนี้ จาก 700 ล้านดอลลาร์ในปี 2565 ทำให้สหรัฐฯ เป็นนักลงทุนรายใหญ่อันดับ 10 รองจากซามัว และเนเธอร์แลนด์

 

นอกจากนั้น การค้าทวิภาคีก็ลดลงเช่นกัน เนื่องจากผู้บริโภคสหรัฐฯ ต้องเผชิญกับวิกฤตค่าครองชีพในปีนี้ และไม่มีข้อตกลงลดภาษีใดๆ เกิดขึ้นในระหว่างการเยือนของไบเดน

 

ข้อมูลของเวียดนามยังระบุว่า การส่งออกจากเวียดนามไปยังสหรัฐฯ ลดลง 15% เหลือ 79,250 ล้านดอลลาร์ในช่วง 10 เดือนแรกของปี และการนำเข้าจากสหรัฐฯ ก็ลดลงเช่นกัน ขณะที่ในช่วงเวลาเดียวกันนั้น การส่งออกของเวียดนามไปจีนเพิ่มขึ้น 5% เป็นมูลค่าเกือบ 50,000 ล้านดอลลาร์ 

 

แม้จะมีการแลกเปลี่ยนทางเศรษฐกิจที่แข็งแกร่ง แต่ความสัมพันธ์กับจีนยังมีความซับซ้อนเนื่องจากข้อพิพาทดินแดนในทะเลจีนใต้ ความรู้สึกต่อต้านจีนเป็นเรื่องปกติในหมู่ชาวเวียดนาม และนำไปสู่การประท้วงบ่อยครั้ง รวมถึงครั้งหนึ่งในปี 2561 ที่ชาวเวียดนามต่อต้านการสร้างเขตเศรษฐกิจพิเศษที่อาจเอื้อประโยชน์ต่อบริษัทจีน

 

การยกระดับทางการทูตของสหรัฐฯ มาพร้อมกับคำมั่นของทำเนียบขาว่าจะเพิ่มการลงทุนมากขึ้นและทำการค้าง่ายขึ้น

 

“แม้จะมีการประโคมข่าวระหว่างการเยือนของไบเดน แต่เรายังไม่เห็นสิ่งที่จับต้องได้มากนัก” แซคคารี อาบูซา ศาสตราจารย์ด้านการเมืองในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จากวิทยาลัยการสงครามแห่งชาติ ในวอชิงตัน ดี.ซี. กล่าว โดยระบุว่า ธุรกิจต่างชาติเผชิญกับความท้าทายที่สำคัญเมื่อลงทุนในเวียดนาม

 

ที่ปรึกษาทางธุรกิจในเวียดนามหลายรายส่งสัญญาณว่าความสนใจของนักลงทุนสหรัฐฯ เพิ่มมากขึ้น แต่การตัดสินใจลงทุนนั้นต้องใช้เวลา

 

การเติบโตอย่างรวดเร็วในการลงทุนของจีน ที่ไม่รวมกับฮ่องกง เพิ่มขึ้นมากกว่าช่วงก่อนการระบาดของโควิดเกือบ 2 เท่า ที่ 3,900 ล้านดอลลาร์ ส่วนหนึ่งเป็นผลจากกลยุทธ์ลดความเสี่ยงของบริษัทต่างๆ ท่ามกลางความขัดแย้งทางการค้าระหว่างสหรัฐฯ และจีน ไคล์ ฟรีแมน หุ้นส่วนที่ปรึกษาธุรกิจ Dezan Shira กล่าว

 

แชด โอเวล นักวิเคราะห์จากบริษัท Mekong Capital ระบุว่า การชะลอตัวของเศรษฐกิจจีนยังเป็นอีกหนึ่งปัจจัยในการตัดสินใจลงทุนเช่นกัน

 

“แนวโน้มของเศรษฐกิจมหภาคระยะสั้นถึงกลางที่ย่ำแย่ในจีนกำลังกระตุ้นให้ชาวจีนหาโอกาสลงทุนนอกประเทศของตนเอง” แชด โอเวล กล่าว

 

ที่มา ผู้จัดการออนไลน์

วันที่ 9 ธันวาคม 2566