วิกฤต ‘เชื้อดื้อยา’ ในไทยพุ่ง 83% ชี้คนกินยาผิดประเภท กินไม่ครบตามสั่งแพทย์
✅ KEY POINTS :
* สถานการณ์เชื้อดื้อยาในไทยน่าเป็นห่วง โดยเฉพาะยาปฏิชีวนะ Amoxicillin ที่มีอัตราการดื้อยาสูงถึง 83%
* สาเหตุหลักเกิดจากพฤติกรรมการใช้ยาที่ไม่ถูกต้องของประชาชน เช่น การใช้ยาปฏิชีวนะผิดประเภท หรือกินยาไม่ครบตามที่แพทย์สั่ง
* ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนเกี่ยวกับการใช้ยา เช่น เชื่อว่าเจ็บคอหรือน้ำมูกสีเขียวต้องกินยาฆ่าเชื้อ เป็นปัจจัยเร่งให้ปัญหารุนแรงขึ้น
“โรคติดเชื้อดื้อยา” อาจเป็นคำที่คนไทยคุ้นเคยมานาน แต่ปัญหานี้ยังคงเป็นหนึ่งในความท้าทายสำคัญของระบบสาธารณสุขไทยและทั่วโลก เพราะผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่แค่การรักษาผู้ป่วย หากยังส่งผลต่อคุณภาพชีวิต ภาระค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุข และเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว
ดังนั้น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, คณะทำงานสร้างความเข้มแข็งประชาชนด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผล (สยส.), บริษัท เจซีแอนด์โค คอมมิวนิเคชั่นส์ จำกัด และภาคีเครือข่ายด้านสุขภาพและการสื่อสาร จึงมีโครงการ “ดื้อยาหยุดได้” เพื่อตระหนักถึงปัญหาเชื้อดื้อยามีรากฐานจากพฤติกรรมการใช้ยาของประชาชน ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนเกี่ยวกับยาปฏิชีวนะ รวมถึงปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมและระบบสุขภาพที่ซับซ้อน จึงต้องสร้างความรู้และความเข้าใจอย่างต่อเนื่อง
โดยเปิดเวทีเสวนาวิชาการสะท้อนสถานการณ์เชื้อดื้อยาในไทย “ดื้อยาหยุดได้” ภายใต้หัวข้อ “หยุดดื้อยา หยุดท้าทายระบบ” ซึ่งรวบรวมผู้เชี่ยวชาญจาก คณะแพทยศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์ และคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รวมถึงผู้เชี่ยวชาญด้านการสื่อสาร สะท้อนว่า ยาปฏิชีวนะหลายชนิดในประเทศไทยมีอัตราการดื้อยาอยู่ในระดับสูงมาให้ความรู้
ตามข้อมูลระบุว่า Amoxicillin (ภาวะที่แบคทีเรียปรับตัวจนยาปฏิชีวนะชนิดนี้ไม่สามารถฆ่าเชื้อหรือหยุดการเจริญเติบโตได้) ในไทยมีอัตราการดื้อยาสูงถึง 83%
✅ เชื้อดื้อยาถูกหยิบยกสู่เวทีสาธารณะ :
ตามข้อมูลของ โครงการ “ดื้อยาหยุดได้” ประเด็นเชื้อดื้อยาเริ่มได้รับความสนใจมากขึ้น หลังถูกนำเสนอในเวที FaraTALK ปีที่ 4 ภายใต้ธีม “Humans of Science”
การนำเสนอเชื่อมโยงปัญหาเชื้อดื้อยากับความเหลื่อมล้ำ สิ่งแวดล้อม และการเข้าถึงระบบสุขภาพ ผ่านงานวิจัยที่ศึกษาน้ำทิ้ง สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิต จนนำไปสู่คำถามว่า เหตุใดผู้มีรายได้น้อยจึงอาจมีความเสี่ยงต่อปัญหาเชื้อดื้อยามากกว่ากลุ่มอื่น ก่อนที่ประเด็นดังกล่าวจะถูกต่อยอดสู่สื่อกระแสหลักและการพูดคุยบนสังคมออนไลน์
✅ การใช้ยา คือจุดเริ่มต้นหยุดเชื้อดื้อยา :
ทั้งนี้ ข้อมูลที่เผยแพร่ผ่านเพจ “กินยาสมเหตุ หายโรคสมผล ทุกคนสมใจ” ระบุว่า พฤติกรรมที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเชื้อดื้อยา ได้แก่ การใช้ยาปฏิชีวนะไม่ตรงกับโรค รับประทานยาไม่ครบตามกำหนด ใช้ยาตามความเคยชิน ซื้อยารับประทานเองโดยไม่แจ้งอาการให้เภสัชกรทราบ รวมถึงความเสี่ยงจากการทำหัตถการในบางกรณี
ดังนั้น โครงการ “ดื้อยาหยุดได้” จะไม่สามารถอาศัยองค์กรหรือหน่วยงานใดเพียงลำพัง แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อสร้างสังคมที่มีความรู้เท่าทันด้านสุขภาพ ใช้ยาปฏิชีวนะอย่างถูกต้อง และลดการสูญเสียทั้งด้านชีวิต คุณภาพชีวิต และงบประมาณด้านสาธารณสุขในอนาคต
ที่มา ฐานเศรษฐกิจ
วันที่ 12 กรกฏาคม 2569

